Advies over Engbertsdijksvenen openbaar
Ten noorden van Geesteren en ten westen van Langeveen ligt een 1.000 ha. groot natuurgebied met de naam Engbertsdijksvenen. Dat is een zogeheten Natura 2000-gebied, beschermde grond dus. Het omringende gebied is juist in beheer bij agrariërs. Een speciale commissie heeft inmiddels advies uitgebracht over het behoud van het natuurgebied, waarbij naastgelegen landbouwgronden zo goed mogelijk behouden blijven.Om het resterende hoogveenlandschap te beschermen is het belangrijk dat de waterhuishouding in en rond Engbertsdijksvenen op orde is. De verdroging van het gebied zorgt voor een grotere voedselrijkdom en geeft ook bomen de kans op bepaalde plekken te groeien. Voor de hoogveenvegetatie zijn dat twee ongunstige ontwikkelingen. Ook de wateronttrekking buiten het gebied zorgt voor een lager waterpeil in de Engbertsdijksvenen. Hierdoor vallen overgangszones van het hoogveen naar het omliggende gebied (de zogenaamde laggzones) droog.
Een deel van het natuurgebied is niet afgegraven en is actief hoogveen. Dat betekent dat er nog steeds veen ontstaat. Hier leven bijzondere diersoorten zoals de veenmier, turfloopkever, heikikker, adder en gladde slang. Buiten deze kern liggen veel veenputten, waar vogelsoorten als de blauwborst en de grauwe klauwier voorkomen. Er ligt ook een zandkop die boven het veengebied uitsteekt, en begroeid is met kraaihei en struikheide. De zeldzame roodborsttapuit laat zich hier regelmatig zien. Het hele veengebied is in de winter een belangrijk leefgebied voor de kraanvogel, taigarietgans en toendrarietgans.
Commissie van deskundigen
In april 2013 bezocht de Staatssecretaris van Economische Zaken, Sharon Dijksma, de Engbertsdijksvenen. Voor dit gebied was er toen, gezien de kanttekeningen van de Natura 2000 stuurgroep Zuidwest Twente, nog geen definitieve duidelijkheid over de noodzaak van maatregelen in het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS).
Naar aanleiding hiervan hebben de Staatssecretaris en Gedeputeerde Staten gezamenlijk een commissie van deskundigen de opdracht gegeven om de noodzaak voor maatregelen rond deze gebieden nader in beeld te brengen. Daarbij is leidend, dat de maatregelen in het kader van de PAS zijn bedoeld om economische ontwikkelingsruimte te kunnen bieden en tegelijkertijd de natuurdoelen te realiseren. De commissie kwam afgelopen week met haar bevindingen naar buiten.
Kleinere bufferzone
De bufferzone rond het Natura 2000-gebied Engbertsdijksvenen kan bijna de helft kleiner dan in de eerdere PAS-analyse is berekend, zo maakte de commissie van deskundigen bekend. Volgens hen volstaat namelijk een buffer van 250 hectare, i.p.v. 457 hectare, om de bestaande doelstellingen te halen. Door deze reducering moeten niet 8, maar 4 bedrijven moeten vrezen voor hun toekomst.
Volgens de commissie zijn de mogelijkheden voor het herstel en kwaliteitsverbetering van het levend en het herstellend hoogveen het grootste in het noordelijk deel van Engbertsdijksvenen. Daar trekt het minste water naar de ondergrond, blijft het grondwaterpeil het hoogst, bevinden zich daar de dikste veenpakketten en het grootste oppervlakte aan hoogveenplanten. De buffer in het noordoosten moet wel gehandhaafd blijven, net als de smalle zone aan de westkant van het natuurgebied.
Voorzitter Hugo Ormel van LTO Twenterand is blij dat er deel van de buffer verdwijnt, maar maakt zich wel zorgen over de toekomst van de bedrijven in resterende zone. Daar wordt de grond natter en mag niet meer worden bemest. Ormel: "Is er nog enige ruimte om verder te boeren, worden de bedrijven uitgekocht, op welke basis gebeurt dat dan en is daar ook geld voor?" Daarnaast vindt hij het vreemd dat de sociale aspecten van de natuurplannen voor de omliggende dorpsgemeenschappen niet zijn meegenomen in het rapport.
Op basis van het advies zullen het rijk en de provincie beslissen welke maatregelen worden opgenomen in de PAS en welke begrenzing van de bufferzone daarbij past.
Download hier het volledige rapport van de commissie van deskundigen.
