De coöperatie mobilisation for the environment, kortgezegd MOB en bekend van het 'stikstofslot' dat sinds 2019 voor de meest uiteenlopende problemen zorgt, wil dat de provincie Overijssel de natuurvergunning van tien boerenbedrijven intrekt.
De MOB gebruikt de bestuursrechter regelmatig om overheden te dwingen de Europese Habitatrichtlijn en nationale natuurwetgeving (waaronder de Omgevingswet) strikt te handhaven. De juridische basis, voor met name veehouders om te kunnen ondernemen - op dezelfde manier zoals ze dat al vele jaren doen, zou daardoor in het ergste geval kunnen vervallen.
Zulke verzoeken bedreigt liefst 130 verschillende bedrijven in de agrarische sector. De milieuactiegroep wil daarmee afdwingen dat de overheid harder optreedt tegen grote uitstoters van stikstof, omdat deze - in hun ogen - verantwoordelijk zijn voor de achteruitgang van de natuurlijke omgeving in Nederland.
Vandaag, in de rechtbank te Zwolle, speelde deze zaak rond de agrarisch ondernemers uit Overijssel: MOB versus de provincie, als verstrekker van de natuurvergunningen. Bijna de hele ochtend werd ervoor uitgetrokken. Het gaat daarbij onder meer om de toekomst van de varkenshouderij van de familie Ter Braak uit Albergen, het melkveebedrijf van de familie Bekkedam in Haaksbergen en het gemengde bedrijf van de familie Wilmink in Ambt Delden.
Bakkie troost
De andere boeren die het aangaat zijn al vroeg verzameld. In de hal van de rechtbank in Zwolle proberen ze de zenuwen een beetje weg te lachen, drinken ze samen een bakkie troost of halen ze herinneringen op uit lang vervlogen tijden. Onderwijl houden ze 'milieuridder' Valentijn Wösten constant in het oog, zij vooral met een schuine blik.
Wösten is qua uiterlijk het type Johan Vollenbroek, maar dan inhoudelijk de juristenversie ervan. Op vragen van de rechters antwoord hij geregeld warrig en onsamenhangend. "Sorry, ik haal twee dingen door elkaar heen. Als dat zo is, zoals u zonet zei, dan laat ik het aan uw oordeel over."
In de ogen van boerengemeenschap is juridisch adviseur Wösten - op z'n allerminst - een enorme sta-in-de-weg. Degene die hun jarenlange manier van leven en werken op de boerderij aan de kaak stelt, wapperend met een stapeltje nationale en Europese regels. Die in zijn ogen niet deugen of tenminste verkeerd gebruikt worden door de provincie Overijssel, plus andere overheden. De natuurvergunning noemt hij zelfs "een wanproduct van de wetgever". Hij heeft Provinciale Staten gevraagd het in te trekken, maar die weigert. Nu zijn ze samen bij de afdeling bestuursrecht aan het strijden over wie gelijk heeft.
De rechtbank doet over zes weken uitspraak.