Twentse whisky uit Mander bijna klaar voor onthulling
De allerbeste zijn en er net zoveel prijzen mee winnen als met zijn fruitborrels - ofwel Schnaps. Dat is wat oud-reclameman Gerard Velthuis (62) met zijn single malt Twentse whisky, onder de welluidende naam Karakter, hoopt te bereiken. Het voor Nederland unieke product is nog niet op de markt, maar dit zal niet lang meer duren. De vaten met het 'levenswater' liggen namelijk al enkele jaren achter slot en grendel te rijpen bij stokerij Erve Sculte, het domein van Velthuis in Mander.
Hij was er al een tijd mee bezig, maar toen hij 5 jaar geleden zijn Ootmarsumse reclameonderneming Artica overdeed aan zijn zoon, stortte hij zich met hernieuwd enthousiasme op het maken van exclusieve fruitjenevers uit Twente. "In Oostenrijk zag ik dat de boeren daar al eeuwen hun eigen 'Obster', hun fruitborrel, aan huis stookten. Dat boeide me heel erg en ik raakte erdoor gefascineerd dat er zoiets moois van natuurproducten wordt gemaakt. Ik heb me daar toen grondig in verdiept en het uiteindelijk zelf geprobeerd." Velthuis experimenteerde daarna in Mander verder met het vergisten van appels en ander fruit. "Ik heb me vervolgens kwetsbaar opgesteld en meegedaan aan de Destillata Verkiezing in Oostenrijk. Dat is natuurlijk het hol van de leeuw, maar wil je echt succes boeken dan moet je het lef hebben om daar je product te laten keuren. Het kan best zijn dat je hele reputatie ineens aan gort ligt, omdat alles breed uitgemeten wordt in de vakpers. Maar het ging heel goed, en ik kreeg zelfs dubbel goud in 2012 en 2013. Dat beschouw ik als het winnen van een Europees kampioenschap. De natuur geeft me dit geschenk, dus daar moet je gebruik van maken."
Het succes bracht de oud-Ootmarsummer op het plan een zuiver Twentse whisky te maken, iets waarmee hij nu zo'n 8 jaar bezig is. "Twente is een streek met een eigen karakter, en daar horen karaktervolle producten bij. Vandaar ook de naam van mijn wisky. Ik wilde iets Twents doen, maar dan weer niet iets typisch Twents."
Waarschijnlijk komt Karakter, waarvoor al meer dan 200 inschrijvingen van geïnteresseerde kopers zijn vastgelegd, in 2014 op de markt. "De vaten zijn in Oostenrijk gemaakt, want in Twente zijn geen ambachtelijke kuiperijen meer. Maar in het Oostenrijkse Steiermarken is een zesde generatie kuipenmakers bezig, een vader en een zoon, die met veel liefde en zorg de vaten maken. Het hout daarvoor komt van een Twentse eik van Huize Almelo, want whisky krijgt zijn typische eigen smaak van het hout waarin de drank rijpt. Deze Twentse whisky geeft daarom een heel andere smaakbeleving dan een Schotse of Ierse. Internationaal gezien is zo'n destillaat een whisky als het tenminste 3 jaar plus 1 dag heeft gerijpt in een eikenvat, maar nieuwe vaten geven veel meer tannine af. Daardoor wordt de smaak veel sneller intens. Ik heb een compleet vaatsysteem. Eerst dit vat en daarna pas die, enzovoorts."
Over de eerste monsters kwamen positieve reacties vanuit de whiskywereld. Begin dit jaar haalde Velthuis er een echte deskundige bij. De Schotse goeroe en schrijver Jock Shaw. "Hij wilde eerst niet komen, want hij zou voor mij te duur zijn én ik moest accepteren dat hij zijn bevindingen ook zou publiceren. Ik had hem wat toegestuurd en direct daarna belde hij en zei: 'Dit kan niet waar zijn, dit wil ik zien!' Hij is langs geweest en was erg onder de indruk."
Erve Sculte blijft ook in de toekomst op kleine schaal produceren, zo hoopt Velthuis. "Dan blijven we van hoge kwaliteit, iets dat onherroepelijk in gevaar komt als de zaken je boven het hoofd groeien", aldus Velthuis. Niet zo gek dat zijn dochter Evelien Heisterkamp-Velthuis binnenkort komt helpen, o.m. met de 'randzaken' zoals regelgeving en de commerciële kant. "Je kunt het nooit voorspellen, maar hopelijk biedt dit bedrijfje plaats aan 3 werkplekken. Ook nog over zo'n 50 jaar. Ik kom uit de commercie en nu zit ik aan de andere kant van de tafel, zullen we maar zeggen. Maar vroeger deed ik ook alles vanuit een bepaalde passie, dat is echt niet veranderd. De kern, dat ik mijn gevoel hier in kwijt kan, is hetzelfde. Zo van 'ik mag dat doen', helemaal geweldig!"
